11/10/22
Detektor tlenku węgla, czyli popularny czujnik czadu. W jaki sposób działa i czy warto w niego zainwestować?

Detektor tlenku węgla, czyli popularny czujnik czadu. W jaki sposób działa i czy warto w niego zainwestować? 

Sezon grzewczy niedawno się rozpoczął i jest to okres, w którym znacząco wzrasta zagrożenie zatrucia czadem. Jak podaje Państwowa Straż Pożarna, co roku w Polsce w porze jesienno-zimowej z powodu zatrucia niebezpiecznym tlenkiem węgla ginie nawet kilkadziesiąt osób, a kilkaset trafia do szpitala. CO, potocznie nazywany czadem, jest gazem bezwonnym, bezbarwnym oraz bezsmakowym, dlatego bez odpowiedniego urządzenia trudno jest wykryć jego obecność. Dlatego też nazywany jest cichym zabójcą. W przeciwdziałaniu zatruciu pomocny staje się czujnik czadu, który pozwoli zapewnić sobie bezpieczeństwo w razie niedrożności czy nieszczelności instalacji lub urządzeń grzewczych. 

Czujnik czadu - czym jest i jak działa? 

Czujnik czadu często mylony jest z czujnikiem gazu, gdyż na pierwszy rzut oka trudno jest zauważyć znaczące różnice w wyglądzie obu tych urządzeń. Nie mniej jednak, czujnik czadu i czujnik gazu to dwa osobne narzędzia, których zasada działania opiera się na podobnym mechanizmie.  

Detektor tlenku węgla to przyrząd służący do wykrywania emisji CO.  

Jak zatem działa czujnik czadu? Zasada działania czujnika jest prosta i polega na nieprzerwanym kontrolowaniu stężenia tlenku węgla w pomieszczeniu, w którym został zamontowany. Detektor wyposażony jest w ogniwo elektrochemiczne, które jest niezwykle czułe na obecność nawet minimalnej ilości czadu. Gdy tlenek węgla znajdzie się w powietrzu na elektrodzie urządzenia zachodzi reakcja jego utleniania, co z kolei powoduje przepływ prądu i natychmiastowe uruchomienie sygnału alarmowego.  

Należy pamiętać, że samo zainstalowanie detektora tlenku węgla jest niewystarczające i dla większego bezpieczeństwa konieczne jest także regularne przeprowadzanie kontroli i konserwacji urządzeń grzewczych oraz przewodów wentylacyjnych i spalinowych.  

Czujnik czadu – rodzaje

Na rynku dostępnych jest wiele modeli czujników czadu, które różnią się dostępnymi funkcjami, budową oraz ceną. Nasuwa się pytanie – jaki model wybrać, aby był w pełni funkcjonalny? Najważniejszą kwestią jest wybór urządzenia, w zależności od warunków, w jakich będzie ono zamontowane. Znaczenie ma zasięg czujnika, który powinien być dobrany odpowiednio do wielkości pomieszczenia. Bezpieczna wartość minimalna to 20 m3.  

Czujniki dzielą się na dwa rodzaje ze względu na sposób zasilania.
Pierwszy z nich to detektory podłączone za pomocą kabla do sieci elektrycznej. Jest to o tyle wygodne rozwiązanie, że nie trzeba przejmować się stanem naładowania urządzenia, tak jak ma to miejsce w przypadku czujników zasilanych na baterie. Jedynym mankamentem zasilania sieciowego może być awaria instalacji elektrycznej, co skutkować będzie czasowym wyłączeniem detektora. W przypadku zasilania czujnika na baterie konieczne jest kontrolowanie poziomu energii, by zapewnić ciągłość działania urządzenia. Natomiast przeważnie w czujnikach wbudowana jest funkcja sygnalizacji słabego stanu baterii.  

Droższe czujniki czadu są kompatybilne z urządzeniami mobilnymi. W razie zagrożenia takie detektory wysyłają informację za pomocą SMSa lub maila o uwalnianym tlenku węgla, co pozwala na szybką reakcję, jeśli użytkownicy przebywają właśnie poza domem.  

Detektor tlenku węgla - jaki wybrać? 

Na samym początku warto zwrócić uwagę, czy dany detektor posiada odpowiednie certyfikaty i spełnia normy EN50291-1:2010 i EN50291-2:2010. Takie oznaczenie potwierdza, że produkt został poddany badaniom i jest bezpieczny w użytku.  

Przy podjęciu decyzji pomóc może również czas gwarancji na dane urządzenie. Długość tego okresu waha się od dwóch do nawet dziesięciu lat. 

Obecność wyświetlacza nie jest niezbędna, ale pozwala lepiej monitorować poziom tlenku węgla w powietrzu.  

W ofercie niektórych producentów znajdziemy także hybrydę czujnika czadu i gazu (2w1) lub hybrydę czujnika gazu, czadu i dymu (3w1). Takie narzędzie będzie dodatkowo chronić przed wyciekiem gazu i ostrzeże w razie wystąpienia pożaru.  

Przy wyborze powinniśmy także kierować się osobistymi preferencjami i oczekiwaniami. 

 

Dlaczego warto zainwestować w czujnik czadu? 

Detektor tlenku węgla jest nieocenionym urządzeniem, mogącym uratować niejedno zdrowie czy nawet życie. Niska świadomość o potencjalnym zagrożeniu wynikającym z ogrzewania domu węglem lub gazem, sprawia, że nadal niektóre domostwa nie są wyposażone w odpowiedni czujnik. Powinien zamontować go każdy, kto w swoim domu lub mieszkaniu korzysta z jakiegokolwiek źródła ogrzewania lub piecyka, służącego do podgrzewania ciepłej wody użytkowej. Dotyczy to także użytkowników ogrzewania kominkowego, pieców kaflowych, kotłów na paliwo stałe, kuchni węglowych czy też piecyków do dogrzewania pomieszczeń, tzw. kóz.  

Do ulatniania się czadu dochodzi wskutek niepełnego spalania w urządzeniu grzewczym i najczęściej jest to spowodowane niesprawnością tego urządzenia. Nieszczelność lub niedrożność komina czy wentylacji poważnie podnosi ryzyko zatrucia się tlenkiem węgla.  

Jeśli posiadany czujnik regularnie uruchamia alarm, oznajmiający obecność CO w powietrzu, należy bezwzględnie zlecić przegląd instalacji i urządzeń grzewczych.  

Czad jest wyczuwalny dla człowieka dopiero wtedy, gdy jego stężenie jest już bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Pierwsze objawy zatrucia są odczuwalne, kiedy w powietrzu przez minimum godzinę utrzymywało się około 200-400 ppm czadu. W związku z tym, najczęściej do zatrucia tlenkiem węgla dochodzi nocą, w domach niewyposażonych w detektor. Mieszkańcy podczas snu nie są w stanie zorientować się i wyczuć niebezpieczeństwa. Czujnik czadu powstał, aby zapewnić ochronę całodobowo. Trzeba podkreślić, że jest on w stanie wykryć stężenie CO na poziomie 30-50 ppm. Dlatego też montaż detektora tlenku węgla jest w stanie znacznie zwiększyć bezpieczeństwo domowników, odpowiednio wcześnie zaalarmować o wykrytym zagrożeniu i uchronić przed tragedią.  

Gdzie montować czujnik czadu?  

Aby detektor tlenku węgla był odpowiednio umiejscowiony, trzeba kierować się kilkoma zasadami. Urządzenie powinno być zamontowane w pomieszczeniu, w którym istnieje największe ryzyko uwolnienia CO. Zalecana wysokość, na jakiej znajduje się czujnik to przedział od 1,5 do 2 metrów od ziemi, a przy tym najlepiej zachować około 30-centymetrowy odstęp od sufitu. Jeżeli natomiast urządzenie docelowo będzie znajdować się w sypialni bądź salonie, wtedy wysokość montażu wynosi około 70 centymetrów od podłogi.  

W kuchni czy łazience narzędzie powinno być umieszczone w odległości od jednego do sześciu metrów od potencjalnego źródła emisji. Zamontowanie czujnika w pobliżu okna lub kratki wentylacyjnej spowoduje niewiarygodny odczyt pomiaru stężenia czadu. Nie powinno się także umieszczać go na zewnątrz budynku. Narażenie detektora na intensywne promienie słoneczne, nadmierną wilgoć, wysoką temperaturę, kurz czy brud działa niekorzystnie. Wybrane miejsce instalacji powinno mieć zapewniony swobodny przepływ powietrza bez żadnych przeszkód, np. w postaci mebli.